Có khi nào bị trầm cảm mà không biết?

 
Hai thách thức lớn trong chữa trị trầm cảm là thành kiến xã hội và bản thân người bệnh không nhận biết mình bị bệnh. Công nhận và công khai mình có vấn đề về sức khỏe tâm thần là điều không dễ dàng. Một cuộc khảo sát ở Ấn Độ cho thấy tỉ lệ người chịu công khai tình trạng trầm cảm của mình với người khác là 50%. Nhưng theo các chuyên gia, dù có thể không công khai nhưng ít nhất người bệnh cần phải nhận biết, thừa nhận mình có bệnh và tham gia điều trị thì mới mong khỏi được. Nhận biết dấu hiệu trầm cảm là việc quan trọng đầu tiên, có thể dựa vào một số triệu chứng: mệt mỏi, mất năng lượng, đau nhức cơ thể, khó ngủ, hay cáu gắt, thay đổi thói quen ăn uống, mất tự tin, mất tập trung, khó ra quyết định, khép kín, hay gây sự, buồn chán, khó cảm nhận niềm vui. Theo các chuyên gia, trầm cảm nếu được phát hiện và can thiệp sớm sẽ hiệu quả hơn để lâu và giảm hệ lụy (mất năng lực làm việc, không hạnh phúc, thậm chí tự tử…). Nếu tình trạng này không được can thiệp, kéo dài từ sáu tháng đến một năm và các triệu chứng ngày càng nặng thì đã ở mức độ nặng cần điều trị ở bệnh viện.

Thuốc xịt mũi chữa trầm cảm

 

Các nhà khoa học Canada tại ĐH Toronto và Viện Nghiên cứu Sức khỏe tâm thần Toronto… đã nghiên cứu bào chế thuốc xịt mũi trị trầm cảm, mở ra hướng trị liệu mới so với phương pháp truyền thống.

 
 
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Neuropsychopharmacology, giáo sư tâm thần học Fang Liu và cộng sự đã phát hiện chuỗi axít amin có thể chữa trị trầm cảm bằng cách can thiệp vào sự kết nối 2 thụ thể tiếp nhận dopamine được gọi là phức hợp thụ thể D1 và D2. Họ nhận thấy mối liên kết này rất chặt ở những người bị trầm cảm và tác dụng chống trầm cảm được ghi nhận khi liên kết này gián đoạn. Thực ra, nhóm nghiên cứu đã phát hiện tác dụng của chuỗi axít amin nói trên từ năm 2010 sau những thí nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, khi bào chế thành thuốc uống thì thuốc không đạt được tác dụng mong muốn. Các nhà khoa học tại Impel NeuroPharm đã nghiên cứu phát triển loại thuốc xịt mũi có thể đưa chuỗi axít amin nói trên trực tiếp vào vùng não có liên quan và gây tác dụng tốt ở động vật có triệu chứng trầm cảm.
 thuoc xit mui chua tram cam - 1
Nhóm chuyên gia người Canada đang nghiên cứu cách trị trầm cảm bằng thuốc xịt mũi (Ảnh minh họa từ RedOrbit) Ông Liu hy vọng đây là phương pháp chữa trị công hiệu và ít gây tác dụng phụ nhưng khẳng định cần có thêm thử nghiệm lâm sàng.

Tác hại tâm lý của thuốc chống trầm cảm

Khảo sát của nhóm nghiên cứu người Anh tại ĐH Liverpool ghi nhận những tác dụng phụ về mặt tâm lý của thuốc chống trầm cảm mà trên thực tế cho thấy nghiêm trọng hơn người ta vẫn tưởng.

 
Khảo sát của nhóm nghiên cứu người Anh tại ĐH Liverpool ghi nhận những tác dụng phụ về mặt tâm lý của thuốc chống trầm cảm mà trên thực tế cho thấy nghiêm trọng hơn người ta vẫn tưởng.tac hai tam ly cua thuoc chong tram cam - 1 Nhiều tác dụng không mong muốn về mặt tâm lý xảy ra ở người dùng thuốc chống trầm cảm (Ảnh minh họa) Trang tin Science Daily dẫn lời trưởng nhóm nghiên cứu, GS John Leed: “Tác dụng phụ về sinh học của thuốc chống trầm cảm như tăng cân, buồn nôn đã được ghi nhận nhưng ảnh hưởng về tâm lý và giao tiếp chưa được nhận biết rõ. Chúng tôi thấy những ảnh hưởng đó phổ biến một cách đáng báo động”. Các nhà khoa học đã khảo sát trên 1.829 người uống thuốc chống trầm cảm theo toa của bác sĩ. Bệnh nhân được yêu cầu điền vào để trả lời bảng câu hỏi về 20 tác dụng không mong muốn có thể xảy ra. Kết quả cho thấy hơn một nửa cho biết họ có ý định tự sát. Tỉ lệ người cảm thấy trở ngại trong sinh hoạt tình dục là 62%, tê liệt về cảm xúc là 60%, cảm giác không giống như chính mình là 52%, giảm cảm giác tích cực là 42% và ít quan tâm chăm sóc người khác là 39%. Khảo sát cũng cho thấy bệnh nhân ít khai báo những điều nêu trên với thầy thuốc. Nhóm nghiên cứu khuyến cáo các bác sĩ nên cân nhắc khi ra toa thuốc chống trầm cảm, đồng thời khuyến khích nghiên cứu thêm về lợi ích và khả năng tác hại do có đến 82% người trong số này cho rằng chứng trầm cảm của họ thuyên giảm nhờ dùng thuốc.